Rủi ro là điều khó tránh khỏi, đặc biệt là trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy mà mỗi doanh nghiệp cần phải xây dựng được một quy trình rõ ràng và khoa học nhằm quản lý rủi ro có thể phát sinh.
1. Quản lý rủi ro là gì?
Quản lý rủi ro là việc xây dựng một cách khoa học và có hệ thống quy trình để nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu tối đa các rủi ro có phát sinh, gây ảnh hưởng bất lợi đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc thực hiện công tác quản lý rủi ro không chỉ giúp các kế hoạch của doanh nghiệp được diễn ra đúng hướng, mà còn nhằm chủ động nắm bắt các rủi ro để có thể biến chúng thành những cơ hội.
2. Các bước của quy trình quản lý rủi ro
Rủi ro là yếu tố tiềm ẩn và khó nắm bắt, vì vậy quản trị rủi ro chưa bao giờ là một công việc dễ dàng. Để quản trị tốt các rủi ro thì buộc doanh nghiệp phải xây dựng được một quy trình cụ thể như sau:
Bước đầu tiên trong công tác quản lý rủi ro là phải đi xác định được phạm vi rủi ro. Việc khoanh vùng được phạm vi ảnh hưởng sẽ giúp doanh nghiệp tập trung được nguồn lực và có phương án xử lý phù hợp. Hơn nữa, phạm vi rủi ro phải được xác định thông qua các phương pháp khoa học để khoanh vùng chính xác rủi ro, có như vậy thì các bước thực hiện tiếp theo mới có ý nghĩa. Trong bước này thì doanh nghiệp cần thực hiện các công việc như:
- Xác định phạm vi quản lý rủi ro;
- Mục tiêu của quản lý rủi ro;
- Lộ trình xử lý rủi ro;
- Các phương pháp giúp giảm thiểu rủi ro.
Và để quản trị tốt rủi ro thì doanh nghiệp phải nhận dạng được các rủi ro đó. Do vậy, bước tiếp theo là đi nhận dạng các rủi ro.
Rủi ro là bất kỳ sự việc hay đối tượng nào mà có ảnh hưởng bất lợi đến hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy thì khi đi nhận dạng rủi ro, doanh nghiệp cần xem xét đến những yếu tố có thể cản trở đến việc thực hiện các mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra. Rủi ro này có thể đến từ môi trường bên ngoài như: khí hậu, pháp luật, chính trị hay xã hội… hoặc cũng có thể là do chính những tồn tại bên trong doanh nghiệp như tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực… Để hạn chế tối đa các rủi ro thì cần phải xác định được nhiều nhất có thể các yếu tố rủi ro.
Sau khi xác định được những rủi ro có thể xảy ra, bước tiếp theo của quy trình quản lý rủi ro là doanh nghiệp phải đánh giá được mức độ ảnh hưởng của chúng đến hoạt động của doanh nghiệp. Để đo lường được mức độ ảnh hưởng, doanh nghiệp cần đánh giá 2 tiêu chí là xác suất xảy ra và hậu quả nếu phát sinh. Doanh nghiệp có thể dựa vào các số liệu và sự kiện trong quá khứ, thông thường, đây là nguồn thông tin chủ yếu với doanh nghiệp để phục vụ cho việc đánh giá rủi ro.
Tiếp theo là đưa ra các phương án xử lý rủi ro. Có 4 phương án phổ biến được sử dụng là: tránh, giảm thiểu, kiềm chế và chuyển giao rủi ro. Tùy thuộc vào đặc điểm và tính chất của từng loại rủi ro để lựa chọn 1 trong 4 phương án trên để xử lý. Đồng thời, với mỗi phương án thì lại đem đến những ưu và nhược điểm khác nhau, chẳng hạn như:
- Khi lựa chọn “tránh rủi ro” nghĩa là không thực hiện các hoạt động có thể gây ra rủi ro, mức độ rủi ro khi đó là thấp nhất nhưng cũng đồng nghĩa với việc bỏ qua một cơ hội để kiếm lời. Còn với những rủi ro không thể tránh khỏi thì chỉ có thể lựa chọn phương pháp giúp “giảm thiểu rủi ro” hoặc “kiềm chế rủi ro”. Và “chuyển giao rủi ro” nghĩa là chuyển rủi ro sang cho một đối tượng khác, có thể thông qua các điều khoản trách nhiệm trong hợp đồng hoặc thông qua việc mua bảo hiểm.
Tiếp đến là lập kế hoạch, nghĩa là hệ thống lại bước ở trên, với mỗi rủi ro có thể xảy ra sẽ được xây dựng một phương án xử lý phù hợp. Đồng thời, quy định rõ đối tượng chịu trách nhiệm quản lý rủi ro, thông thường là các cấp quản lý. Tóm lại, một kế hoạch tốt thì cần đưa ra được phương pháp kiếm soát hiệu quả và người chịu trách nhiệm thực hiện.
Bước tiếp theo là thực hiện kế hoạch. Trong bước này cần thường xuyên báo cáo về tình hình thực hiện và kết quả đạt được, nhằm có sự nắm bắt và điều chỉnh kịp thời nếu cần thiết.
Cuối cùng là đi kiểm soát và đánh giá kế hoạch. Kế hoạch là con đường được vẽ ra để định hình, nhưng không phải lúc nào việc thực hiện cũng diễn ra đúng hướng như kế hoạch. Vì vậy mà trong quy trình quản lý rủi ro thì không thể bỏ qua công tác kiểm soát và đánh giá. Hoạt động này không chỉ giúp điều chỉnh một cách kịp thời và chính xác việc thực hiện mà còn là cơ sở để những kế hoạch sau được hoàn thiện hơn.
>> Tìm hiểu: Phần mềm kế toán tốt nhất hiện nay.
>> Xem thêm: Những chỉ số tài chính mà giám đốc doanh nghiệp cần lưu ý
