Thực tế cho thấy, các CEO thành công không chỉ giỏi ở việc xây dựng tầm nhìn dài hạn mà còn đặc biệt xuất sắc trong việc chuyển hóa quản trị chiến lược doanh nghiệp thành hành động cụ thể, phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Thông qua việc phân tích ba case study tiêu biểu gồm Phạm Nhật Vượng (Vingroup), Nguyễn Đăng Quang (Masan Group) và Nguyễn Thị Phương Thảo (VietJet Air), có thể rút ra những bài học quản trị chiến lược mang tính ứng dụng cao cho các doanh nghiệp Việt Nam.
1. CEO Phạm Nhật Vượng – Quản trị chiến lược doanh nghiệp bằng tư duy dài hạn và sự quyết liệt trong thực thi.
Bí quyết lớn nhất trong quản trị chiến lược của ông Phạm Nhật Vượng nằm ở việc luôn xác định mục tiêu dài hạn mang tính dẫn dắt, sau đó sẵn sàng tái cấu trúc toàn bộ doanh nghiệp để phục vụ mục tiêu đó. Vingroup đã nhiều lần chủ động rút lui khỏi những lĩnh vực đang sinh lợi tốt như bán lẻ hay nông nghiệp, để tập trung nguồn lực cho các mảng chiến lược hơn như công nghiệp và công nghệ, điển hình là VinFast.
Ở góc độ quản trị, đây là quyết định mang tính rủi ro cao, tuy nhiên cách triển khai của CEO Vingroup lại cho thấy sự bài bản trong phân bổ nguồn lực, khi tập trung vốn, nhân sự cấp cao và hệ thống quản trị vào một mục tiêu chiến lược duy nhất, thay vì dàn trải. Bài học rút ra cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là: chiến lược hiệu quả không nằm ở việc làm nhiều ngành, mà ở việc chọn đúng hướng đi và dám từ bỏ những gì không còn phù hợp với tầm nhìn dài hạn.
2. CEO Nguyễn Đăng Quang – Quản trị chiến lược dựa trên hiểu biết sâu sắc về thị trường nội địa
Khác với cách tiếp cận của Vingroup, chiến lược quản trị doanh nghiệp của ông Nguyễn Đăng Quang tập trung mạnh vào việc thấu hiểu hành vi tiêu dùng của thị trường Việt Nam, từ đó xây dựng các sản phẩm và hệ sinh thái phù hợp với nhu cầu thực tế của người tiêu dùng đại chúng. Masan không chạy theo xu hướng mở rộng ồ ạt ra quốc tế trong giai đoạn đầu, mà tập trung chiếm lĩnh thị trường nội địa bằng các sản phẩm thiết yếu, có tần suất sử dụng cao.
Ở góc độ quản trị chiến lược, Masan triển khai rất rõ ràng việc chuẩn hóa hệ thống quản trị, kiểm soát chi phí và tối ưu chuỗi cung ứng, giúp doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận ổn định ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động. Điều này cho thấy một bí quyết quan trọng của CEO tài ba là không chỉ nhìn vào tăng trưởng doanh thu, mà còn quản trị chiến lược thông qua hiệu quả vận hành và khả năng kiểm soát rủi ro.
>>> Có thể bạn quan tâm: Top 05 cơ sở uy tín có khóa học quản trị doanh nghiệp chất lượng hiện nay
3. CEO Nguyễn Thị Phương Thảo – Quản trị chiến lược bằng mô hình kinh doanh khác biệt
Trong ngành hàng không vốn đòi hỏi chi phí lớn và mức độ cạnh tranh cao, bà Nguyễn Thị Phương Thảo đã lựa chọn chiến lược khác biệt rõ ràng ngay từ đầu, đó là phát triển VietJet Air theo mô hình hãng hàng không chi phí thấp, tập trung tối ưu chi phí vận hành và khai thác hiệu quả các nguồn thu ngoài vé máy bay. Thay vì cạnh tranh trực diện bằng chất lượng dịch vụ cao cấp, VietJet tập trung vào phân khúc khách hàng phổ thông – nhóm có nhu cầu đi lại lớn nhưng nhạy cảm về giá.
Về mặt quản trị chiến lược, CEO VietJet đặc biệt chú trọng đến việc kiểm soát chi phí, tiêu chuẩn hóa quy trình vận hành và mở rộng mạng bay có chọn lọc, giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững. Bài học quan trọng cho các CEO khác là: chiến lược hiệu quả không nhất thiết phải giống đối thủ lớn nhất, mà cần phù hợp với mô hình kinh doanh và năng lực cốt lõi của doanh nghiệp.
Từ ba case study trên, có thể rút ra một số bí quyết quản trị chiến lược doanh nghiệp mang tính thực tiễn cao như:
- Xác định rõ trọng tâm chiến lược và tập trung nguồn lực vào mục tiêu cốt lõi
- Dám tái cấu trúc và từ bỏ những lĩnh vực không còn phù hợp
- Xây dựng chiến lược dựa trên hiểu biết thực tế về thị trường và khách hàng
- Lựa chọn mô hình kinh doanh khác biệt, phù hợp với năng lực doanh nghiệp
- Kiểm soát chặt chẽ vận hành và chi phí, song song với tăng trưởng
Những bí quyết quản trị chiến lược này không chỉ phù hợp với các tập đoàn lớn mà còn có thể được điều chỉnh và áp dụng linh hoạt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn khởi nghiệp hoặc tái cấu trúc chiến lược.
>>> Giải pháp phần mềm quản trị tổng thể dành cho doanh nghiệp vừa và lớn
