manhom: 402 Cách phân biệt vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu dễ hiểu

Cách phân biệt vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu dễ hiểu

53

Nguồn vốn không chỉ là điều kiện cơ bản quyết định đến sự tồn tại một cách hợp pháp của doanh nghiệp, mà còn là yếu tố đảm bảo cho sự liên tục trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Nguồn vốn trong doanh nghiệp thì được phân ra làm nhiều loại, thường được biết đến nhiều nhất là vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu.

Dưới đây, bài viết sẽ đi trình bày về sự khác biệt giữa 2 loại nguồn vốn đó để bạn đọc hiểu rõ hơn về vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu.

  1. Khái niệm về vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu

Vốn điều lệ là nguồn vốn được hình thành từ sự đóng góp của các thành viên sáng lập hoặc từ các cổ đông của doanh nghiệp vào thời điểm doanh nghiệp mới thành lập. Số vốn điều lệ và thời gian hình thành nên sẽ phải được doanh nghiệp xác định cụ thể và ghi vào điều lệ của doanh nghiệp. Để tham gia giúp hình thành nên vốn điều lệ của doanh nghiệp thì các cá nhân, tổ chức có thể đóng góp bằng tiền, vàng hoặc thậm chí là các tài sản vô hình như giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ hay các bí quyết kỹ thuật, …

Việc đóng góp hình thành nên vốn điều lệ sẽ giúp mang lại cho các cá nhân, tổ chức quyền sở hữu tương ứng với mức đóng góp đó. Hơn nữa, mức đóng góp còn là cơ sở để phân chia lợi nhuận, cũng như rủi ro giữa các thành viên góp vốn. Vì vậy mà vốn điều lệ còn thể hiện được sự cam kết về trách nhiệm vật chất của các thành viên góp vốn với các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp.

Còn vốn chủ sở hữu là nguồn vốn được hình thành từ sự góp vốn của các chủ sở hữu doanh nghiệp, hoặc từ kết quả kinh doanh. Vì vậy mà vai trò chủ yếu của vốn chủ sở hữu là để phục vụ cho sự vận hành của các hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời để gánh chịu trong trường hợp doanh nghiệp bị lỗ. Cho nên, vốn chủ sở hữu được coi là nguồn vốn tài trợ chủ yếu và thường xuyên cho hoạt động của doanh nghiệp.

>>> Tìm hiểu phần mềm quản lý tài sản tốt

  1. Phân biệt vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu

Thứ nhất, cả vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu đều là những nguồn vốn được hình thành từ sự đóng góp của các thành viên trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, vốn điều lệ thường ít thay đổi hơn vì thủ tục để ghi nhận sự thay đổi của vốn điều lệ là khá phức tạp. Còn sự thay đổi của vốn chủ sở hữu thì sẽ phụ thuộc chủ yếu vào phần lãi/lỗ mà doanh nghiệp thu được từ quá trình sản xuất kinh doanh.

Hay nói cách khác, vốn điều lệ mang tính chất là yếu tố giúp đảm bảo tính hợp pháp cho sự hoạt động của doanh nghiệp và chỉ là một con số có tính chất đăng ký; trong khi đó, vốn chủ sở hữu lại vừa là nguồn vốn, vừa là cơ sở trực tiếp cho sự vận hành của doanh nghiệp và là yếu tố chịu ảnh hưởng trực tiếp từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Vốn chủ sở hữu là yếu tố liên quan trực tiếp đến thực tế hoạt động của doanh nghiệp.

Thứ hai, một khác biệt cơ bản nữa giữa vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu là vốn điều lệ không được phép thấp hơn vốn pháp định – là mức vốn góp tổi thiểu do pháp luật quy định đối với từng ngành nghề kinh doanh cụ thể. Trong khi đó, thì vốn chủ sở hữu không có bất cứ giới hạn cụ thể nào, mà chỉ phụ thuộc vào khả năng huy động của doanh nghiệp (từ nguồn vốn kinh doanh, các quỹ của doanh nghiệp hay lợi nhuận chưa phân phối,…). Hay nói cách khác thì vốn chủ sở hữu chỉ phụ thuộc vào khả năng tự tài trợ của doanh nghiệp.

Thứ ba, nếu như vốn điều lệ được coi là điều kiện để các cá nhân hay tổ chức trở thành một trong chủ sở hữu của doanh nghiệp, thì vốn chủ sở hữu lại là kết quả có được từ sự đóng góp của các cá nhân, tổ chức đã là chủ sở hữu của doanh nghiệp đó.

Thứ tư, vốn điều lệ thường được hình thành và điều chỉnh vào thời điểm khi mà doanh nghiệp mới thành lập hoặc khi có sự thay đổi về quy mô, hình thức hoạt động của doanh nghiệp. Còn sự thay đổi của vốn chủ sở hữu thì ngoài vào thời điểm ban đầu thì còn vào cuối mỗi kỳ kế toán – khi có sự thay đổi về lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được sau mỗi kỳ kinh doanh.

Cuối cùng, xét về đặc điểm của từng loại vốn, thì chính vì vốn chủ sở hữu được hình thành từ sự đóng góp của các chủ sở hữu hoặc hình thành từ kết quả kinh doanh, nên vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ. Còn vốn điều lệ vì được coi là điều kiện để có quyền sở hữu nên sẽ là yếu tố mang ý nghĩa về sự cam kết mức trách nhiệm vật chất của các thành viên góp vốn. Do đó mà vốn điều lệ còn được coi là một khoản nợ khi doanh nghiệp phá sản.

>>> Các phương pháp định giá tài sản doanh nghiệp